OVER HAAGWEG4

De voormalige Ambachtsschool Haagweg 4 is gebouwd in 1892 en een gemeentelijk monument. Hier hebben inmiddels beeldend kunstenaars, vormgevers, architecten, ICT bedrijven, fotografen, filmers, goudsmeden, grafici en nog veel meer creatieve professionals een werkplek gevonden. En galerie/cafe De Leidse Lente, waar de koffie altijd klaar staat en waar je een goede indruk krijgt van de sfeer in het gebouw. Zoveel verschillende kunstenaars en creatieve bedrijven bij elkaar werkt inspirerend zodat Haagweg4 een geweldige plek is om te werken!

Het begin

In januari 1881 nam de particuliere werkbazenorganisatie “Bouwkunst en Vriendschap” het initiatief. Deze gezelligheidsvereniging van aannemers, timmerlieden en bouwkundigen bestond tot 1940. Zij richtte een commissie op om statuten en een bouwplan voor te bereiden voor een ambachtsschool. In april volgde de oprichting van de “Vereeniging De Practische Ambachtsschool”, met 150 leden. Meer dan honderd jaar zou er vervolgens sprake zijn van neutraal-bijzonder lager technisch onderwijs in Leiden, vrucht van particulier initiatief.

Ambachtsschool

In juli 1883 werd het gebouw in neorenaissancestijl, ontworpen door architect W.C. Mulder (1850-1920) plechtig geopend. “Gij zult dus heden de leerknapen zien timmeren, smeden en tekenen, en onze hulpmiddelen in ogenschouw nemen.” De nieuwe school werd een redelijk succes: in tien jaar werden 233 leerlingen aangenomen, van wie 115 een eindgetuigschrift verwierven (32 leerlingen moesten bijvoorbeeld de school voortijdig verlaten “om eenig geld te verdienen”): 45 timmerlieden, 32 smeden, 3 huisschilders en 5 meubelmakers. Naast de oude leervakken wordt er vanaf 1912 nieuwe vakken zoals electrotechniek en gastechniek. In 1966 was de school op z'n hoogtepunt: 766 leerlingen volgden er vakonderwijs. Daarna ging het bergafwaarts met de school, mede omdat nieuwe technische scholen in de omgeving concurrentie vormden. Zelfs de toelating van het eerste meisje in 1969 kon niet voorkomen dat de school minder populair bleef en uiteindelijk in 1985 moest sluiten.

Verbouwen

De school is meerdere malen verbouwt. De eerste verbouwing kwam in 1923, waar architect Buurman een plan voor maakte. Er werden lokalen aan de voorzijde toegevoegd. In 1937 werd er nog een stuk bijgebouwd in de stijl "De Nieuwe Zakelijkheid" zodat de school aan het groeiende aantal leerlingen kon blijven voldoen. Het gebouwencomplex wordt na de Tweede Wereldoorlog nog verrijkt met een conciërgewoning (1957), een tweede gymnastieklokaal (1983) en een groot metsellokaal (1957) aan de achterzijde. Nadat het gebouw in 1993 werd gekraakt door een groep kunstenaars is het gebouw bijna niet meer onderhouden. Na jaren van gepraat is op juni 2009, dankzij wethouder Jan Jaap de Haan en zijn ambtenaren, met unanieme steun van de raadsleden en de medewerking van de Stichting de Leidse School begonnen aan de broodnodige renovatie van Kunstcentrum Haagweg 4.

Tijdens de renovatie verhuisden veel van de kunstenaars naar andere locaties in de stad of in het pand, maar een deel van hen bleef in het gezelschap van bouwvakkers, herrie en stof doorwerken. Het beheer werd begin 2010 van Stichting de Leidse School overgenomen door Stichting Werk en Ondernemen. September 2010 is de Vereniging van Huurders Kunstcentrum Haagweg 4 opgericht. In maart 2011 is de geslaagde renovatie feestelijk gevierd.

Een gebouw met een rijke historie dat geheel hersteld is als "Paleis aan de Haagweg". Tijdens open atelierdagen is het gebouw vrij toegankelijk voor iedereen. Natuurlijk kunt u het hele jaar door een bezoek brengen aan galerie/cafe De Leidse Lente of een afspraak maken met een van de kunstenaars of bedrijven.

met dank aan Gerard J. Telkamp voor de historische feiten op de site Stiel-Leiden.nl